Yenidoğan bebeğinizin bakımı ve beslenmesi

Bebeğin beslenmesi
Yenidoğan bebeğinizin beslenmesi için en ideal besin anne sütüdür. Anne sütü temiz, hazırlama, ısıtma gibi zorlukları olmayan, her an kullanıma hazır sindirimi kolay ve bebeği hastalıklardan koruyucu özellikleri olan mükemmel bir gıdadır. Özellikle "ilk ağız sütü" (kolostrum) koyu sarı renkte olup, daha kıvamlıdır. Anne sütü dışında ilk 4- 6 ay bebeğe ek olarak su, şekerli su, bitki çayları (çay, ıhlamur, rezene) verilmesine hiç gerek yoktur. İlk 4- 6 ay sadece anne sütü vermek bebeğin tüm ihtiyacını karşılar.

Emzirme
Anne sütünün yapılmasını ve devamını sağlayan en önemli faktör bebeğin emmesidir. Ortalama emzirme süresi 15- 20 dakika, ortalama emzirme aralığı 2-3 saattir. Emzirme sırasında her iki göğüs ayrı ayrı kullanılmalıdır. Bir sonraki emzirmeye en son emzirilen göğüsten başlanmalıdır. Emzirme arasında ve sonrasında bebeğin gazı çıkarılmalıdır. Bu esnada ya da daha sonra bebeğin hafif kusmaları olabilir. Bu tür kusmalar önemli değildir. Ancak fışkırır tarzda ve sık tekrarlayan kusmalar olursa doktorunuzla görüşmenizi önermekteyiz.

Emzirmeye başlamadan önce ellerinizi yıkayınız. Bebek beslenirken burnu tıkalı olmamalı ve rahat bir nefes aldığından emin olunmalıdır. Burun tıkanıklığının giderilmesi için burun deliklerine serum fizyolojik sıkılarak burun lavajı yapılmalıdır. Yine emzirmeden önce 1- 2 damla anne sütü annenin meme uçlarına ve çevresine sürülmelidir. Meme temizliğinde sabun ya da karbonatlı su kullanılmamalıdır.

Emzirirken bebeğin yüzü memeye dönük, gövdesi anne gövdesine yakın, annenin meme ucu ve kahverengi halka çocuğun ağzında olmalıdır. Bu durumda bebek daha uzun ve derin emer. Annenin meme uçlarında çatlak oluşmaz. Bebeğinizin gaz sorunları daha az gözlenir. Bebeğinizin yatağı yukarı doğru meyilli olmalı, bebeğin başı ve gövdesi yukarıda ve hafif sağa dönük olarak yatırılmalıdır. Çalışan annelerin sütünün kesilmemesi ve süt yapımının devamı için iş yerlerinde bir süt pompası (tirle) ile üç saatte bir anne sütü sağılmalı ve biriktirilmelidir.

Bebeğiniz doyduğu zamanı bilir; bu nedenle, emerken uyursa ya da memeyi ağzından çıkarıp başını çevirirse onu emmeye zorlamayın. Acıktığı zaman da size bildirecektir. Bebeğin iştahı da bir yetişkinin iştahı gibidir, çoğu kez öğünden öğüne değişir. Uyguladığınız besleme yönteminde ya da kullandığınız süt çeşidinde bir değişiklik yapacağınız zaman, bunu yavaş ve aşamalı yapın. Bebeğiniz, alıştığı süt çeşidinde bir değişiklik yapma çabanıza tepki gösterebilir. Bebeğinizi memeden kesmeden önce doktorunuza başvurmanız çok yerinde bir davranış olur.

Sağılan süt oda sıcaklığında 4-6 saat, buzdolabında ise 24 saat tazeliğini korur. Bu süt bebeğe verilirken mümkünse kaşıkla verilmelidir. Bütün bu işlemler sırasında temizliğe çok dikkat edilmelidir. Hazır mama veya ek gıdaya başlanmadan önce doktora danışılmalıdır. Bebeğe 1 yaşına gelinceye kadar çok zorunlu olmadıkça kesinlikle; 2 yaşına kadar tercihen inek sütü verilmemelidir. Yine çok zorunlu olmadıkça emzik ve biberon verilmemelidir. İyi temizlenmemiş emzik ve biberon ile hastalık bulaşma olasılığı artar. Ayrıca emzik ve biberonla açlığı giden bebek daha az emmek ister. Emmenin azalmasıyla süt gelmesi ve emzirmenin düzene girmesi gecikir.

Bebeğinizi emzirdiğiniz aylarda sigara içmemeniz ve alkol almamanız en iyisidir; eğer hastaysanız, bebeğinizi ancak doktorunuzun önerileri doğrultusunda emzirmelisiniz.

Emziren kadınların birçoğunda düzenli adet döngüsü gecikebilirse de, bebeğinizi emziriyor olmanız tekrar adet görmeye başlamanızı engellemez. Emzirme, hamile kalmaya da engel değildir.

Bebeğin gazının çıkarılması
Bir memenizi emzirdikten sonra bebeğinizin gazını çıkarın. Bebeğin "gazını çıkarma" nın en alışılmış yolu, onu omzunuza kaldırıp sırtına hafif hafif vurmanızdır. Diğer yöntemler, bebeğinizi karın üstü yatırıp sırtını ovmanız ya da hafif hafif sırtına vurmanızdır. Ayrıca sırtını göğsünüze dayayarak bebeğinizi kucağınıza oturtabilirsiniz. Bebeğin yuttuğu havayla birlikte bir kısım süt de geri gelebilir. Bir ya da iki kez emzirme sırasında da emzirmenin bitiminde bebeğin gazı çıkarılmalıdır. Bebeğin gazını çıkarmayı başaramazsanız onu yatağa götürüp sağ tarafının üstüne yatırın; bu yutulan havadan kaynaklanabilecek rahatsızlığı çoğunlukla rahatlatır.

Göbek bakımı
Bebeğin göbek bakımı %70’lik alkol ile yapılmalıdır. Alkol sabah, akşam damlalıkla göbeğe damlatılıp, açıkta kuruması beklenerek havalandırılmalıdır. Mersol veya batikon gibi diğer göbek bakımı sıvılarında cıva ya da iyot olduğundan ve bu maddelerin cilt yoluyla emilerek bebeğin vücuduna girme riski vardır. Bebeğin alt bezi göbek üstte kalacak şekilde bağlanmalıdır.

Bebeğin alt bakımı
Bebeğin altı sık sık temizlenip havalandırılmalıdır. Pişik oluşumunu engellemek için en etkili yol budur. Bunun dışında pişik kremleri kullanılabilir. Kesinlikle pudra kullanılmamalıdır. Bebeğin günlük kaka sayısı ortalama 5-7 defadır. Ancak daha az ya da fazla olabileceği gibi, kabızlık ya da 2 günde bir kaka yapan bebekler olabilir. Bebeğin sık kabızlık çekmesi ve iki günü aşan süreyle kaka yapmaması durumunda doktora haber verilmelidir. İlk günlerde bebeğin kakası koyu yeşildir, sonraki günlerde parlak sarı olur. Bebek alt temizliği için alkolü mendil ya da benzeri kağıt mendiller bebekte tahriş ve pişiğe neden olabilir. Bu nedenle temiz ve ılık su ile bebek sabunu kullanılmalıdır. Yıkadıktan sonra cilt bakımı için badem yağı ya da bebek yağı kullanılabilir.

Bebekte ilk bir hafta içinde oluşabilecek sarılık genellikle zararsızdır ve kendiliğinden düzelir. Bu tür sarılığın halk arasında bilinen sarılık hastalığı ile ilgisi yoktur. Ancak bebekteki sarılık, belli bir düzeyi aşarsa hastanede ışık tedavisi gerekebilir. Bunun dışında nadir görülen ancak ciddi sorunlar çıkarabilen sarılık tipleri de vardır.

Site içeriğinin tüm hakları Sinan Mahir Kayıran'a aittir. İzinsiz kopyalanamazlar ve kullanılamazlar.
2012 © Sinan Mahir Kayıran.
Tasarım, Alev Durmuşoğlu. Yazılım, Weblemeli.com.